Community
Simon Weston talks about the importance of Remembrance
The Poppy Appeal is one of the finest campaigns that was ever engineered, it was a way, years ago for the Royal British Legion to be able to help returning service persons so that they then could have access to better healthcare, better homes, better needs, better information, better education, better healthcare. There were homes that were specially designated to the British Legion. There were huge amounts of things, but not just for the service personnel, which is what it was first originated for, but for the families as well and it still does the same thing. It still puts a huge amount into education; it puts a huge amount into information. It helps in so many different ways, it has an awful lot of wonderful and very able workers on the ground, who go around and speak to different people, whether it’s informing them about what the Legion does, or whether it’s giving people the opportunity to access different benefits, but that could be physical benefits, or financial or emotional benefits. Whatever is necessary, whether it’s a specialised bed or a specialist wheelchair, whether it’s prosthetic legs, arms, whatever it may be. The Legion work tirelessly, but they work for every group and they work for every conflict.
It’s hugely important when you’re out in the field, when you’re doing your job and you’re actually on patrol or you’re facing the enemy, it’s hugely important to keep your energy levels up. To get as much rest as you can, drink as much fluid as you can, but also to eat, and the rations that you get as a service person, they may not be the nicest, but they are packed with all the right type of nutrients and calories, that you need to be able to sustain you over a period of time. A service person can burn anywhere between 5000 and 7000 calories in a god given 6 or 7 hours. They burn a huge amount of energy so they do need to replace that. That’s why most service personnel are so slim and fit and muscular, it’s because they eat correctly. Food was absolutely essential in the early days of my recovery, and later on, but I needed so much food to be able to heal. I needed to be putting coal on my own fire, and I was so poorly and I’d lost so much weight, that they had given me these thick gluey drinks, like glucose syrupy drinks, they were laden with calories, something like 9000 to 10000 calories a bottle, and they weren’t very big bottles, but as I couldn’t take the volume of food, then clearly I was going to struggle and suffer as it went on. So I have to shovel all this stuff into me, but I was still eating 3 & 4 meals a day. But I’d lost in excess of 60% of my body weight. So I needed to put the weight back on, the problem in a hospital bed, instead of putting muscle on, you start to put fat on, so you’ve got to try and balance it at the right points. But I was eating large quantities, and it was great, but you have keep hydrated , sometimes you think you’re hungry, but actually what are is thirsty, so you’ve got to learn how that works, but yea it was hugely important, had I not eaten properly I would have died!
Cymru
Felly gwyddoch y ffaith yw, bod rhyfel yn ddychrynllyd iawn, iawn ac yn y man gwelwch lawer o bethau y byddai’n well gennych beidio eu gweld. Rwyf yn casáu rhyfel, rwyf wir yn casáu rhyfel, nid achos imi gael fy anafu, rwyf yn casáu’r ffaith bod rhaid inni eu cael, ond rwyf mor hapus bod pobl gyda ni sy’n barod i amddiffyn pobl oherwydd hynny, a dyna beth yw Dydd y Cofio i mi. Mae’n bodoli i gofio am fy holl ffrindiau, i gofio am yr holl bobl roeddwn yn eu hadnabod neu rwyf wedi cwrdd â hwy yn ystod fy amser, ac sydd wedi mynd i ryfel heb ddychwelyd adref.
Mae Dydd y Cofio mor arbennig o bwysig i mi o safbwynt personol ac yn gynt o safbwynt proffesiynol, ond i raddau helaeth ar lefel bersonol oherwydd fy nheulu, mae mwyafrif fy nheulu wedi gwasanaethu, ai yn yr ail ryfel byd neu yn y lluoedd arfog ers hynny. Cefais fy ngeni yn y lluoedd arfog, ond mae’n bwysig iawn i mi i gofio’r aberth mae pobl yn ei wneud i geisio cynnal cydbwysedd yn y byd, ac i gadw’r byd yn rhydd rhag unbeniaid, rhag gormeswyr ffiaidd, rhag pobl ddrwg sydd eisiau gorfodi’u hewyllys ar eraill.
I mi mae hefyd i gofio fy ffrindiau, i gofio’r bobl roeddwn yn gwasanaethu gyda hwy, y byddwn mor hapus i rannu pum munud arall gyda hwy. Mae 48 o ddynion ar fwrdd y Sir Galahad o hyd, a fyddent wrth eu boddau i gael y problemau sydd gyda fi, a chyhyd â rwyf yn cadw hynny yn fy nghalon ac yn fy mhen, nid oes llawer yn y byd a ddylai neu a allai beri imi deimlo’n isel.
Mae Apêl y Pabi’n un o’r ymgyrchoedd gorau a ddyfeisiwyd erioed, blynyddoedd yn ôl, roedd yn ffordd i’r Lleng Brydeinig i allu helpu pobl o’r lluoedd arfog a oedd yn dychwelyd er mwyn iddynt gael mynediad i ofal iechyd gwell, cartrefi gwell, anghenion gwell, gwybodaeth well, addysg well, gofal iechyd gwell. Roedd cartrefi a ddynodwyd yn arbennig i’r Lleng Brydeinig. Roedd llawer iawn o bethau, ond nid ar gyfer personél y lluoedd arfog yn unig, fel oedd y bwridad gwreiddiol, ond ar gyfer y teuluoedd hefyd ac mae’n gwneud yr un peth o hyd. Mae o hyd yn cyfrannu llawer tuag at addysg; mae’n cyfrannu llawer tuag at gwybodaeth. Mae’n helpu mewn cymaint o ffyrdd gwahanol, mae ganddi lawer o weithwyr rhyfeddol a galluog iawn ar y tir, sy’n mynd o gwmpas i siarad â phobl wahanol, ai er mwyn eu hysbysu ynghylch yr hyn mae’r Lleng yn ei wneud, neu’n rhoi’r cyfle i bobl gael mynediad i fuddion gwahanol, ond gallai hynny fod yn fuddion ymarferol, neu fuddion ariannol neu emosiynol. Beth bynnag sy’n angenrheidiol, ai’n wely arbenigol neu’n gadair olwyn arbenigol, ai’n goesau neu freichiau prosthetig, beth bynnag y gallai fod. Mae’r Lleng yn gweithio’n ddiflino, ond maent yn gweithio dros bob grŵp a thros bob anghydfod.
Mae’n hynod o bwysig pan ydych allan yn y maes, pan ydych yn gwneud eich gwaith a rydych ar batrôl mewn gwirionedd neu rydych yn wynebu’r gelyn, mae’n ofnadwy o bwysig i gadw lefel eich egni i fyny. I orffwys gymaint ag y gallwch, i yfed cymaint o hylif ag y gallwch, ond hefyd i fwyta, ac mae’r dognau rydych yn eu cael fel rhywun yn y lluoedd arfog, efallai nad ydynt y rhai hyfrytaf , ond maent yn llawn y math iawn o faetholion a chalorïau sydd angen arnoch er mwyn eich cynnal dros gyfnod o amser. Gall rhywun yn y lluoedd arfog losgi rywle rhwng 5000 a 7000 o galorïau o fewn 6 neu 7 awr. Maent yn llosgi swm anferth o egni felly mae angen cael mwy yn ei le. Dyna pam mae’r mwyafrif o bersonél yn y lluoedd arfog mor fain a chyhyrog, mae oherwydd maent yn bwyta’n gywir. Roedd bwyd yn gwbl hanfodol yn nyddiau cynnar fy ngwellhad, ac yn ddiweddarach, ond roedd angen gymaint o fwyd arnaf er mwyn iacháu. Roeddwn eisiau rhoi glo ar fy nhân fy hunan, a roeddwn mor wael a roeddwn wedi colli cymaint o bwysau, eu bod wedi rhoi’r diodydd gludog trwchus hyn imi, fel diodydd glwcos gorfelys, a oedd yn llawn calorïau, rywbeth fel 9000 i 10000 y botel, ond nid oeddynt yn boteli mawr iawn, ond gan nad oeddwn yn gallu derbyn llawer o fwyd, yna roedd yn amlwg y byddwn yn stryffaglio a dioddef wrth iddo fynd ymlaen. Felly mae rhaid imi rofio’r holl bethau hyn i mewn i’m hunan, ond roeddwn o hyd yn bwyta 3 neu 4 pryd o fwyd y dydd. Ond roeddwn wedi colli mwy na 60% o bwysau fy nhorff. Felly roedd angen imi godi’m pwysau eto, y boblem mewn gwely ysbyty yw, yn lle cynyddu cyhyrau, rydych yn cynyddu braster, felly mae rhaid ichi geisio cyflawni cydbwysedd ar y pwyntaiau iawn. Ond roeddwn yn bwyta llawer iawn, a roedd yn wych, ond mae rhaid ichi gael digon o ddŵr, weithiau rydych yn meddwl bod eisiau bwyd arnoch, ond mewn gwirionedd mae syched arnoch, felly mae rhaid ichi ddysgu sut mae hynny’n gweithio, ond roedd yn hynod o bwysig, pe na fyddwn wedi bwyta’n iawn byddwn wedi marw!
Mae pobl ifanc yn bwyta’n iawn yn beth y gellir ei fesur yn gyfangwbl, maent yn tyfu’n iawn, gallant ganolbwyntio’n well, oherwydd nad oes eisiau bwyd arnynt maent yn cynhyrfu’n llai, maent yn gwingo’n llai, os ydynt yn bwyta’r pethau cywir maent yn tueddi i fod yn dawelach, maent yn tueddu i fod yn gallu cadw gwybodaeth yn well. Nid wyf yn dweud bod rhai grwpiau o fwyd yn rhoi cof gwell ichi, dyna rywbeth i bobl eraill ei drafod. Yr hyn rwyf yn ei ddweud yw oherwydd eu bod yn llawn, oherwydd nad oes eisiau bwyd arnynt gallant ganolbwyntio, oherwydd eu bod wedi cael digon o suddion ffrwythau, nid ydynt wedi’u sychu, oherwydd eu bod wedi cael pryd o fwyd maethlon da, â’r holl faetholion iawn, yna nid ydynt yn tueddu i gynyddu eu pwysau gymaint.
Myfyriwr/myfyrwraig: Sut oeddech yn teimlo ar ôl dod i wybod pa mor wael roeddech wedi’ch llosgi?
Wedi’m dinistrio. Pan oeddwn yn gwybod bod fy llosgiadau mor wael y byddwn yn edrych fel hyn am weddill fy mywyd. Y byddai’m dwylo fel hyn am weddill fy mywyd a bod fy ngyrfa drosodd, bod fy chwaraeon wedi dod i ben. Gwyddoch nad oeddwn yn gwybod beth fyddai’r dyfodol yn ei ddal imi pryd hynny, roeddwn o hyd yn ddyn ifanc, roeddwn dim ond ugain mlwydd oed o hyd, felly nid oeddwn yn gwybod beth oedd gan y byd imi a beth oedd y byd yn dal imi, ond rwyf yn un o’r bobl hynny a fydd yn dod o hyd i rywbeth cadarnhaol yn y man. Rwyf wastad yn credu y byddaf yn ennill y loteri, ai’r loteri ariannol neu loteri bywyd; rwyf wedi’i ennill gymaint o weithiau, mewn gwahanol ffyrdd, felly mae rhaid imi gredu y bydd pethau’n terfynu fel hynny.
Ar fwrdd y llong honno, allan o’r holl bobl ar honno, fi oedd yr un â’r anafiadau gwaethaf i ddychwelyd yn fyw, mae hynny’n golygu mae fi oedd yr agosaf at y bom pan ffrwydrodd, i oroesi.
